Trong bài thi IELTS Writing Task 1 của hình thức General Training, thí sinh sẽ cần thể hiện khả năng viết thư dựa trên ngữ cảnh được cung cấp. Điều đặc biệt là bài thi này yêu cầu bạn linh hoạt sử dụng hai loại văn phong chính: thư trang trọng (Formal Letter) và thư thân mật (Informal Letter). Việc nắm vững sự khác biệt giữa các văn phong thư này là yếu tố then chốt để đạt được điểm số cao, vì nếu xác định sai, bài viết có thể mất điểm đáng tiếc. Bài viết này từ Anh ngữ Oxford sẽ đi sâu vào cách nhận diện và ứng dụng chính xác từng loại văn phong.
Vì Sao Phân Biệt Văn Phong Là Chìa Khóa Thành Công Trong IELTS Writing Task 1?
Việc lựa chọn văn phong phù hợp không chỉ đơn thuần là tuân thủ quy tắc mà còn là yếu tố cốt lõi ảnh hưởng trực tiếp đến điểm số của bạn trong tiêu chí “Task Achievement” (Hoàn thành nhiệm vụ) và “Coherence and Cohesion” (Tính mạch lạc và liên kết). Giám khảo sẽ đánh giá liệu bạn có thể điều chỉnh giọng văn, từ ngữ, và cấu trúc câu sao cho thích hợp với người đọc và mục đích của lá thư hay không. Một lá thư trang trọng mà lại dùng tiếng lóng hay từ viết tắt sẽ thể hiện sự thiếu chuyên nghiệp, ngược lại, một lá thư thân mật quá cứng nhắc sẽ khiến người đọc cảm thấy xa cách. Theo thống kê từ các bài thi mẫu, lỗi sai văn phong là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến thí sinh không đạt được band điểm mong muốn, chiếm khoảng 15-20% số lỗi nghiêm trọng.
Nhận Diện Thư Trang Trọng (Formal Letter) Trong IELTS General
Thư trang trọng thường được gửi đến những cá nhân hoặc tổ chức mà người viết không quen biết, hoặc có mối quan hệ chính thức, ví dụ như công ty, cơ quan chính phủ, hoặc quản lý. Khi viết loại thư này, bạn cần sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, lịch sự và khách quan. Việc xác định người nhận thư qua cụm từ “Write a letter to…” là bước đầu tiên và quan trọng nhất.
Dấu Hiệu Đặc Trưng của Đề Bài Formal Letter
Để nhận diện một đề bài Formal Letter, bạn cần chú ý đến đối tượng mà bạn sẽ gửi thư. Nếu đó là một tổ chức, một doanh nghiệp, một cơ quan, hoặc một cá nhân có địa vị mà bạn không có mối quan hệ cá nhân nào (ví dụ: quản lý của bạn nhưng bạn đang viết thư xin nghỉ phép chính thức, một công ty bảo hiểm, một cửa hàng, một trường học), thì đó gần như chắc chắn là yêu cầu viết thư trang trọng. Ngữ cảnh thường liên quan đến các vấn đề chính thức như phàn nàn, yêu cầu thông tin, ứng tuyển, hoặc đưa ra đề xuất.
Các Tình Huống Phổ Biến Yêu Cầu Formal Letter
Có nhiều tình huống trong đời sống hàng ngày đòi hỏi việc sử dụng văn phong trang trọng. Trong bài thi IELTS, các đề bài phổ biến thường xoay quanh những ngữ cảnh như:
- Ứng tuyển một công việc mới: Bạn mong muốn làm việc cho một công ty hoặc tổ chức ở nước ngoài. Bạn viết thư cho một công ty môi giới việc làm để mô tả loại công việc mong muốn, giải thích lý do và quốc gia bạn muốn làm việc.
- Xin nghỉ phép hoặc yêu cầu đặc biệt: Bạn làm việc cho một tổ chức lớn và muốn xin nghỉ phép. Bạn viết thư cho quản lý để giải thích lý do, thời gian nghỉ, và cách công việc của bạn sẽ được bàn giao hoặc xử lý khi vắng mặt. Đây là một tình huống yêu cầu sự trang trọng và rõ ràng.
- Phàn nàn về một sản phẩm hoặc dịch vụ: Bạn đã mua một sản phẩm nhưng nó bị lỗi và đã liên hệ bộ phận chăm sóc khách hàng nhưng chưa nhận được giải pháp. Bạn viết thư cho công ty để giải thích vấn đề, nhắc lại việc đã liên hệ, và nêu rõ hành động bạn mong muốn công ty thực hiện. Sự chính xác và lịch sự là rất cần thiết ở đây.
- Trình bày vấn đề và yêu cầu lời khuyên/sự hỗ trợ: Ví dụ, bạn bị mất một vật quan trọng trong kỳ nghỉ và cần liên hệ công ty bảo hiểm. Bạn viết thư để mô tả vật bị mất, cách bạn đánh mất nó, và bạn muốn công ty bảo hiểm làm gì.
- Viết thư đề xuất hoặc góp ý: Trong môi trường làm việc hoặc cộng đồng, bạn có thể cần viết thư cho ban quản lý hoặc hội đồng để đưa ra ý tưởng cải thiện hoặc phản hồi về một chính sách.
Thư trang trọng trong IELTS Writing Task 1 General
- IELTS Speaking: Khám phá tiêu chí chấm điểm toàn diện
- Khám Phá Toàn Diện Câu Phức (Complex Sentence) Trong Tiếng Anh
- Phân biệt Bean và Pea Trong Tiếng Anh Chuẩn Xác
- Khám Phá Ngôi Nhà Tương Lai: Từ Vựng & Ngữ Pháp Tiếng Anh
- Phân tích Giải đề IELTS Listening Cambridge 16 Test 3
Nhận Diện Thư Thân Mật (Informal Letter) Trong IELTS General
Ngược lại với thư trang trọng, thư thân mật (Informal Letter) được dùng khi bạn giao tiếp với những người có mối quan hệ gần gũi, thân thiết như bạn bè, thành viên trong gia đình hoặc những người bạn quen biết rõ. Ngôn ngữ trong dạng thư này cho phép sự thoải mái, gần gũi và có thể bao gồm cả cách diễn đạt tự nhiên hơn trong giao tiếp hàng ngày.
Đặc Điểm Nhận Diện Đề Bài Informal Letter
Dấu hiệu nhận biết rõ ràng nhất cho một đề bài Informal Letter là người nhận thư thường là “your friend” (bạn của bạn), “your cousin” (anh/chị/em họ của bạn), hoặc “a family member” (một thành viên trong gia đình). Ngữ cảnh thường là các tình huống cá nhân, chia sẻ tin tức, mời mọc, cảm ơn, xin lỗi hoặc kể chuyện. Sự thân mật trong mối quan hệ cho phép bạn sử dụng những cách diễn đạt tự nhiên, ít trang trọng hơn mà vẫn đảm bảo tính lịch sự cần thiết.
Các Tình Huống Phổ Biến Yêu Cầu Informal Letter
Các đề bài thư thân mật trong IELTS General Training thường đặt bạn vào các tình huống mang tính cá nhân, đòi hỏi sự chia sẻ và tương tác thân thiện. Một số ví dụ điển hình bao gồm:
- Gửi lời cảm ơn đến bạn bè: Bạn vừa về từ chuyến du lịch thăm bạn bè ở nước ngoài và họ đã gửi ảnh cho bạn. Bạn viết thư cảm ơn họ về chuyến đi và những bức ảnh, giải thích lý do chưa viết thư sớm hơn, và mời họ đến ở nhà bạn.
- Mời bạn bè hoặc người thân: Bạn đang tổ chức một bữa tiệc hoặc sự kiện quan trọng và muốn mời bạn bè đến tham dự, chia sẻ chi tiết về sự kiện.
- Chia sẻ tin tức cá nhân: Bạn có một tin vui hoặc một trải nghiệm đáng nhớ và muốn kể cho một người bạn thân.
- Xin lỗi hoặc giải thích: Bạn đã vô tình làm mất đồ của bạn hoặc không thể đến buổi hẹn và muốn gửi lời xin lỗi, kèm theo lời giải thích ngắn gọn.
- Yêu cầu sự giúp đỡ từ bạn bè: Bạn cần giúp đỡ trong một việc gì đó mang tính cá nhân, ví dụ như nhờ bạn trông nhà hộ khi đi vắng.
Thư thân mật trong IELTS Writing Task 1 General
Những Khác Biệt Cốt Lõi Về Ngôn Ngữ Giữa Formal và Informal Letters
Để viết thành thạo cả hai loại thư Formal và Informal trong IELTS Writing Task 1, việc hiểu rõ sự khác biệt về ngôn ngữ là cực kỳ quan trọng. Mặc dù văn phong Semi-Formal là sự pha trộn, nắm vững hai thái cực này sẽ giúp bạn dễ dàng điều chỉnh. Dưới đây là những điểm khác biệt chính mà bạn cần lưu ý.
Cấu Trúc Câu và Độ Phức Tạp Ngữ Pháp
Trong thư trang trọng, các câu văn thường có cấu trúc phức tạp hơn, sử dụng nhiều câu phức và câu ghép với các mệnh đề phụ để diễn đạt ý tưởng một cách đầy đủ và chính xác. Ngữ pháp được sử dụng một cách tinh tế và chuẩn mực, thể hiện sự chuyên nghiệp và rõ ràng. Ngược lại, thư thân mật có xu hướng dùng các câu đơn hoặc câu ghép đơn giản hơn. Ngữ pháp ít phức tạp hơn, cho phép sự tự nhiên và gần gũi trong cách diễn đạt, giống như cách bạn trò chuyện hàng ngày.
Việc Sử Dụng Thể Bị Động và Chủ Động
Văn phong Formal thường ưu tiên sử dụng câu bị động để tăng tính khách quan và tập trung vào hành động hoặc đối tượng hơn là người thực hiện hành động. Điều này giúp tránh việc chỉ đích danh hoặc đổ lỗi, mang lại sự trung lập cần thiết trong các văn bản chính thức. Trong khi đó, thư thân mật thường dùng câu chủ động thông thường, bởi vì mối quan hệ thân thiết không yêu cầu sự khách quan tuyệt đối. Việc sử dụng câu chủ động giúp thư có vẻ tự nhiên và cá nhân hơn.
Cách Dùng Câu Cầu Khiến và Rút Gọn
Thư trang trọng luôn yêu cầu câu cầu khiến phải có đầy đủ chủ ngữ và động từ, thường dài hơn và có cấu trúc phức tạp để thể hiện sự lịch sự và trang trọng (ví dụ: “I would be grateful if you could…”, “We kindly request that…”). Tuyệt đối không sử dụng các hình thức viết rút gọn (contractions) như “can’t”, “don’t”, “it’s” trong văn phong Formal. Mọi từ phải được viết đầy đủ để duy trì tính trang trọng. Ngược lại, thư thân mật có thể bắt đầu bằng một động từ và tương đối ngắn gọn (ví dụ: “Please send…”, “Call me…”). Việc sử dụng các từ viết rút gọn là hoàn toàn chấp nhận được và thậm chí khuyến khích để tạo cảm giác thân mật, tự nhiên.
Lựa Chọn Từ Vựng: Tránh Tiếng Lóng và Thành Ngữ
Trong thư trang trọng, bạn cần hạn chế tối đa việc sử dụng cụm động từ (phrasal verbs) và thành ngữ (idioms) bởi chúng thường mang tính không trang trọng. Thay vào đó, hãy ưu tiên các động từ đơn hoặc từ vựng học thuật, chuyên nghiệp hơn (ví dụ: thay vì “look into”, dùng “investigate”; thay vì “put off”, dùng “postpone”). Từ viết tắt (abbreviations) như “ASAP” hay “pics” cũng không được phép. Thư thân mật cho phép bạn tự do hơn trong việc lựa chọn từ vựng. Bạn có thể thoải mái sử dụng phrasal verbs, idioms và thậm chí là tiếng lóng nếu thấy phù hợp với mối quan hệ và ngữ cảnh, cũng như các từ viết tắt thông dụng để thể hiện sự gần gũi.
Cách Dùng Liên Từ và Đại Từ Xưng Hô
Khi viết thư trang trọng, bạn nên tránh bắt đầu câu bằng các liên từ như “And”, “But”, và “Also”. Thay vào đó, hãy sử dụng các liên từ mang tính hình thức hơn như “Furthermore”, “Additionally”, “However”, “Nevertheless”, “Moreover” để đảm bảo tính trang trọng và mạch lạc trong lập luận. Hạn chế sử dụng đại từ nhân xưng “you” một cách trực tiếp quá nhiều, thay vào đó nên dùng các cấu trúc gián tiếp hơn để duy trì sự khách quan. Trong khi đó, thư thân mật cho phép bạn thoải mái sử dụng “And”, “But”, “Also” ở đầu câu để tạo sự tự nhiên, gần gũi. Việc sử dụng đại từ nhân xưng “you” xuyên suốt lá thư là hoàn toàn phù hợp, giúp tạo cảm giác trò chuyện trực tiếp và cá nhân hơn.
Việc nắm vững những khác biệt về ngôn ngữ này không chỉ giúp bạn đạt điểm cao trong bài thi IELTS Writing Task 1 mà còn là kỹ năng giao tiếp quan trọng trong nhiều ngữ cảnh đời sống. Thực hành thường xuyên với các dạng đề bài đa dạng sẽ giúp bạn trở nên thành thạo hơn.
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs)
1. IELTS General Writing Task 1 có mấy loại văn phong chính?
Có hai loại văn phong chính là Formal (trang trọng) và Informal (thân mật), ngoài ra còn có Semi-Formal (bán trang trọng), là sự kết hợp của hai loại trên.
2. Làm sao để biết khi nào viết thư Formal hay Informal?
Bạn cần xác định người nhận thư thông qua câu “Write a letter to…” trong đề bài. Nếu người nhận là một tổ chức, công ty, hoặc người có địa vị mà bạn không quen biết thân thiết, hãy viết thư Formal. Nếu người nhận là bạn bè, người thân, hãy viết thư Informal.
3. Nếu viết sai văn phong trong IELTS Writing Task 1 có bị trừ điểm không?
Có. Việc sử dụng sai văn phong sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến điểm số của bạn ở tiêu chí “Task Achievement” và “Coherence and Cohesion”, vì nó thể hiện bạn không đáp ứng đúng yêu cầu của đề bài.
4. Có được dùng từ viết tắt (contractions) trong thư IELTS Writing Task 1 không?
Bạn không nên sử dụng từ viết tắt trong thư Formal (ví dụ: isn’t, don’t). Tuy nhiên, bạn hoàn toàn có thể sử dụng chúng trong thư Informal để tạo sự tự nhiên và thân mật.
5. Thư Semi-Formal trong IELTS Writing Task 1 là gì?
Thư Semi-Formal được sử dụng khi bạn viết thư cho một người bạn biết nhưng không có mối quan hệ quá thân thiết, hoặc đó là một mối quan hệ chuyên nghiệp nhưng vẫn có sự quen biết nhất định (ví dụ: hàng xóm, giáo sư, đồng nghiệp cấp cao). Văn phong này nằm giữa Formal và Informal.
6. Những lỗi thường gặp khi viết thư Formal/Informal là gì?
Lỗi thường gặp là sử dụng từ ngữ quá thân mật trong thư Formal (ví dụ: dùng slang, phrasal verbs) hoặc quá cứng nhắc trong thư Informal. Một lỗi khác là không duy trì được sự nhất quán trong văn phong xuyên suốt bài viết.
7. Điểm ngữ pháp quan trọng nào cần lưu ý khi viết thư Formal?
Trong thư Formal, bạn nên chú trọng vào việc sử dụng các cấu trúc câu phức tạp, câu bị động, và từ vựng học thuật. Đảm bảo ngữ pháp chính xác và rõ ràng.
8. Có nên dùng phrasal verbs và idioms trong thư Formal không?
Tuyệt đối không nên sử dụng phrasal verbs và idioms trong thư Formal vì chúng mang tính không trang trọng. Hãy thay thế bằng các động từ hoặc từ vựng trang trọng hơn.
9. Làm thế nào để cải thiện kỹ năng viết thư Formal và Informal?
Hãy luyện tập bằng cách phân tích các bài mẫu, ghi nhớ các cụm từ và cấu trúc thường dùng cho từng loại văn phong. Đọc nhiều ví dụ về thư từ trong các ngữ cảnh khác nhau cũng giúp nâng cao kỹ năng. Việc nhận phản hồi từ giáo viên hoặc người có kinh nghiệm cũng rất hữu ích.
Với những hướng dẫn chi tiết từ Anh ngữ Oxford, hy vọng bạn sẽ tự tin hơn trong việc xác định và áp dụng đúng văn phong khi viết thư trong IELTS Writing Task 1 General, từ đó đạt được điểm số cao như mong đợi.