Trong hành trình chinh phục tiếng Anh, việc nắm vững các liên từ là vô cùng quan trọng. Một trong số đó là cấu trúc whether, thường xuyên xuất hiện trong giao tiếp và văn viết. Bài viết này từ Anh ngữ Oxford sẽ đi sâu phân tích cách dùng, các biến thể và những lưu ý cần thiết để bạn sử dụng whether một cách tự tin và chính xác nhất.
Whether là gì? Định nghĩa và vai trò trong ngữ pháp tiếng Anh
Whether là một liên từ trong tiếng Anh, mang ý nghĩa “liệu rằng” hoặc “có hay không”. Liên từ này thường được dùng để giới thiệu một mệnh đề phụ, bày tỏ sự nghi ngờ, không chắc chắn về một sự việc, hoặc đưa ra các lựa chọn. Đây là một phần quan trọng của ngữ pháp tiếng Anh, giúp người học diễn đạt sự phân vân hoặc các khả năng khác nhau một cách rõ ràng. Việc hiểu rõ khái niệm này là nền tảng để nắm vững các cấu trúc whether phức tạp hơn, đồng thời cải thiện khả năng diễn đạt trong văn viết và giao tiếp.
Vai trò chính của whether là kết nối các mệnh đề hoặc cụm từ, thường liên quan đến các câu hỏi gián tiếp hoặc sự lựa chọn. Khi sử dụng whether, người nói hoặc viết muốn ám chỉ rằng có ít nhất hai khả năng hoặc hai tùy chọn đang được xem xét. Ví dụ, nó có thể được dùng để tường thuật lại một câu hỏi dạng “có/không” mà không cần dùng cấu trúc trực tiếp. Thống kê cho thấy, whether được sử dụng phổ biến trong văn phong học thuật và các ngữ cảnh yêu cầu tính chính xác cao, đặc biệt khi cần thể hiện sự khách quan.
Ngữ pháp whether
Các cấu trúc Whether phổ biến và ví dụ minh họa
Để sử dụng whether thành thạo, chúng ta cần tìm hiểu các cấu trúc phổ biến của nó trong tiếng Anh, từ việc đặt câu hỏi gián tiếp đến việc diễn tả sự lựa chọn hay sự không quan trọng của một điều kiện.
Cấu trúc Whether trong câu gián tiếp và câu hỏi Yes/No
Chúng ta thường dùng whether (hoặc if) để chuyển đổi câu hỏi Yes/No trực tiếp thành câu gián tiếp. Đây là một ứng dụng phổ biến của whether trong tiếng Anh giao tiếp và học thuật, giúp tường thuật lại lời nói của người khác. Khi tường thuật một câu hỏi mà người hỏi muốn biết sự thật về một điều gì đó, whether giúp thể hiện sự lựa chọn giữa hai khả năng: xảy ra hay không xảy ra.
<>Xem Thêm Bài Viết:<>- Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Dùng Mạo Từ A, An, The Chuẩn Ngữ Pháp
- Hướng Dẫn Chi Tiết Viết Ngày Tháng Trong Tiếng Anh Chuẩn
- Hướng Dẫn Giải Review 3: Skills Tiếng Anh 7 Global Success
- Nâng Tầm Sự Nghiệp: Luyện Nghe Tiếng Anh Công Sở Hiệu Quả
- Phân Biệt No, None, Not Chuẩn Ngữ Pháp Tiếng Anh
Ví dụ:
- “Would you like to go on a date with me?” – John asked.
- → John asked me whether (if) I wanted to go on a date with him. (John hỏi rằng liệu tôi có muốn hẹn hò với anh ấy không.)
- “Are you having fun at the party?” – She asked me.
- → She wanted to know whether (if) I was having fun at the party. (Cô ấy hỏi tôi có đang vui vẻ tại bữa tiệc không.)
Cấu trúc Whether…or: Diễn đạt sự lựa chọn
Khi muốn trình bày hai hay nhiều lựa chọn hoặc khả năng, cấu trúc Whether…or là lựa chọn lý tưởng. Nó nhấn mạnh sự đối lập hoặc sự lựa chọn giữa các yếu tố khác nhau, giúp câu văn trở nên rõ ràng và đầy đủ ý nghĩa hơn.
Cấu trúc 1: Whether + S + V + or + S + V
Cấu trúc này sử dụng để diễn tả khi hành động ở vế sau có chủ ngữ khác với chủ ngữ của mệnh đề trước, hoặc khi bạn muốn làm rõ từng khả năng.
Ví dụ:
- I don’t know whether she will come or stay home. (Tôi không biết liệu cô ấy sẽ đi hay ở nhà.)
- The mother doesn’t know whether the kids are sleeping or awake. (Người mẹ không biết bọn trẻ đang ngủ hay thức.)
Cấu trúc 2: Whether + to V + or + to V (hoặc danh từ)
Nếu hai mệnh đề trong câu đều có cùng chủ ngữ, chúng ta có thể rút gọn bằng cách sử dụng động từ nguyên thể có “to” (infinitive). Cấu trúc này thường đi kèm với các động từ chỉ sự phân vân, quyết định như decide, wonder, think.
Ví dụ:
- I can’t decide whether to buy the black one or the white one. (Tôi không thể quyết định nên mua cái màu đen hay màu trắng.)
- He is thinking whether to stick with this job or find another one. (Anh ta đang suy nghĩ nên tiếp tục làm hay tìm việc mới.)
Cấu trúc whether or not
Cấu trúc Whether or not: Bất chấp kết quả
Khác với cấu trúc Whether or, cấu trúc Whether or not được sử dụng với mục đích diễn tả sự việc trong câu mang ý nghĩa trái chiều, hoặc khi muốn nhấn mạnh rằng một hành động sẽ xảy ra bất kể điều kiện nào. Whether or not thường được sử dụng để thể hiện việc bắt buộc phải làm cho dù có muốn hay không, hoặc để bày tỏ sự thờ ơ với một trong hai lựa chọn.
Cấu trúc: Whether or not + S + V hoặc Whether + S + V + or not…
Ví dụ:
- People differ in their views regarding whether or not the Government should pay for people’s health care expenses. (Người ta có những ý kiến trái chiều về việc Nhà nước có nên chi trả tiền chăm sóc sức khoẻ cho người dân hay không.)
- I cannot decide whether or not I should invite my ex-boyfriend to my wedding party. (Tôi không quyết được liệu có nên mời người yêu cũ đi ăn đám cưới không.)
Phân biệt Whether và If: Hướng dẫn chi tiết
Whether và if đều được sử dụng để đặt câu hỏi ‘yes/no’ trong câu gián tiếp. Tuy nhiên, giữa chúng vẫn có nhiều điểm khác biệt gây nhầm lẫn cho người học tiếng Anh. Nắm vững những khác biệt này sẽ giúp bạn sử dụng ngôn ngữ một cách chính xác và tự nhiên hơn.
Trường hợp bắt buộc dùng Whether
Whether thường được ưu tiên hoặc bắt buộc sử dụng trong những trường hợp sau, đặc biệt là trong văn phong trang trọng hoặc khi cần sự rõ ràng tối đa:
- Sau giới từ: Khi mệnh đề giới thiệu bởi whether đứng sau một giới từ, whether là lựa chọn duy nhất.
Ví dụ: They talked about whether he should go out today. (Họ nói về việc liệu anh ấy có nên đi ra ngoài hôm nay hay không.) - Với động từ nguyên thể (to Verb): Khi đưa ra lựa chọn giữa hai hành động bằng cách dùng động từ nguyên thể, whether là từ nối chính xác.
Ví dụ: I cannot decide whether to buy this bag now or wait until it is on sale. (Tôi không thể quyết định mua chiếc túi này bây giờ hay chờ nó giảm giá.) - Đứng đầu câu làm chủ ngữ: Whether có thể bắt đầu một mệnh đề danh từ đóng vai trò là chủ ngữ của câu.
Ví dụ: Whether you are beautiful or not is not a problem. (Em đẹp hay không cũng không thành vấn đề.) - Khi “or not” đi kèm ngay sau whether: Để nhấn mạnh sự lựa chọn không quan trọng, whether or not thường được sử dụng như một cụm cố định.
Ví dụ: Let me know whether or not I will be able to go with you. (Hãy cho tôi biết liệu tôi có thể đi cùng bạn không.)
Phân biệt Whether và If
Trường hợp ưu tiên dùng If
If thường được sử dụng trong các ngữ cảnh ít trang trọng hơn, đặc biệt trong giao tiếp hàng ngày. Nó mang tính suồng sã và thân mật hơn whether.
- Trong các dạng câu điều kiện: Đây là vai trò cơ bản và phổ biến nhất của if, dùng để diễn tả một điều kiện và kết quả tương ứng.
Ví dụ: If I were you, I wouldn’t do that. (Nếu tôi là bạn, tôi sẽ không làm vậy đâu.) - Dùng với tình huống suồng sã, thân mật: Trong giao tiếp không trang trọng, if thường được dùng thay cho whether để tường thuật câu hỏi Yes/No.
Ví dụ: I wonder if he ever had feelings for me. (Tôi tự hỏi liệu anh ấy có thích tôi không.)
Mẹo nhỏ giúp bạn sử dụng cấu trúc Whether tự tin hơn
Để sử dụng cấu trúc whether một cách thuần thục và hiệu quả, có một số điểm quan trọng cần ghi nhớ. Những mẹo này sẽ giúp bạn tránh được các lỗi phổ biến và nâng cao kỹ năng ngữ pháp tiếng Anh.
Vị trí linh hoạt của “or not”
Khi sử dụng whether…or not, vị trí của “or not” có thể đặt ngay sau whether hoặc ở cuối mệnh đề mà whether giới thiệu. Cả hai đều đúng ngữ pháp, nhưng việc lựa chọn vị trí có thể thay đổi sắc thái nghĩa một chút.
Ví dụ:
- People differ in their views regarding whether or not the Government should pay for people’s health care expenses. (Người ta có những ý kiến trái chiều về việc Nhà nước có nên chi trả tiền chăm sóc sức khoẻ cho người dân hay không.)
- I cannot decide whether I should invite my ex-boyfriend to my wedding party or not. (Tôi không quyết được liệu có nên mời người yêu cũ đi ăn đám cưới không.)
Khi “or not” đứng ngay sau whether, nó thường nhấn mạnh ý nghĩa “bất kể điều gì xảy ra”, mang tính tuyệt đối hơn. Khi “or not” đặt ở cuối mệnh đề, ý nghĩa có thể nhẹ nhàng hơn, chỉ đơn thuần là hai khả năng.
Whether đi với những loại động từ nào?
Whether thường đi kèm với các động từ thể hiện sự nhận thức, biết, nghi ngờ, hoặc quyết định. Các động từ này bao gồm know, wonder, doubt, decide, ask, discuss, determine, consider, investigate, agree, disagree. Việc kết hợp whether với những động từ này giúp diễn đạt sự không chắc chắn hoặc sự xem xét các khả năng một cách rõ ràng và tự nhiên.
Ví dụ:
- The company has not yet determined whether it should remain focused on its current customer group or expand to a broader audience. (Công ty vẫn chưa xác định liệu họ nên tiếp tục tập trung vào nhóm khách hàng hiện tại hay mở rộng ra đối tượng rộng hơn.)
- The teacher required her students to discuss whether the new policy should be allowed. (Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận xem liệu chính sách mới có nên được cho phép hay không.)
Bài tập thực hành Whether và đáp án đầy đủ
Để củng cố kiến thức về cấu trúc whether, hãy cùng thực hiện một số bài tập ứng dụng. Việc thực hành thường xuyên là chìa khóa để nắm vững ngữ pháp tiếng Anh.
Luyện tập ứng dụng
Bài tập: Điền If/Whether hoặc Whether or not vào chỗ trống thích hợp:
- The only concern would be____ if the publication was defamatory.
- The company has not yet determined whether it should remain focused on its current customer group or expand to a broader audience.
- The teacher required her students to discuss whether the new policy should be allowed.
- Inform me ____ you can attend the meeting or not. (Friendly)
- Eddie pondered ____ to continue his current major or pursue a course in Market Analysis.
- They are deliberating ____ they should invest in Dolby – a startup business.
- ____ the CEO has the capability to enhance overall profit and influence the company’s share price.
- Please inform me ____ Mr. Walters will be able to attend tomorrow’s conference. (Serious)
- The Board of Directors deliberated on ____ the price should be reduced.
- ____ it is worthwhile to take risks by investing in the new project remains a question for the company.
Giải đáp và phân tích
Đáp án:
- Whether or not
- Whether or not
- Whether or not
- if
- whether (hoặc whether or not)
- whether (hoặc whether or not)
- Whether
- whether
- if (hoặc whether)
- Whether
Giải thích:
- Các câu có “or not” ngay sau chỗ trống hoặc có sự lựa chọn rõ ràng giữa hai hành động/khả năng mạnh mẽ ưu tiên whether or not.
- Các câu có “to V” đi sau chỗ trống bắt buộc dùng whether.
- Các câu làm chủ ngữ của câu chính bắt buộc dùng whether.
- Các câu tường thuật mang tính trang trọng hoặc sau giới từ ưu tiên whether.
- Các câu tường thuật mang tính thân mật hoặc trong ngữ cảnh câu điều kiện ưu tiên if.
Câu hỏi thường gặp về cấu trúc Whether
-
Whether và If có thể thay thế cho nhau hoàn toàn không?
Không hoàn toàn. Mặc dù chúng có thể hoán đổi cho nhau trong nhiều câu hỏi gián tiếp dạng Yes/No, whether trang trọng và linh hoạt hơn, đặc biệt khi đi sau giới từ, trước to-infinitive, hoặc làm chủ ngữ câu. If thì thường dùng trong câu điều kiện hoặc ngữ cảnh thân mật hơn. -
Làm thế nào để phân biệt Whether…or và Whether or not?
Whether…or thường diễn tả sự lựa chọn rõ ràng giữa hai khả năng (A hoặc B). Whether or not thường nhấn mạnh ý “dù A có xảy ra hay không, B vẫn đúng/vẫn xảy ra”, tức là lựa chọn không quan trọng. -
Có thể lược bỏ “or not” trong cấu trúc Whether or not không?
Thường thì có thể lược bỏ “or not” khi ý nghĩa vẫn rõ ràng, đặc biệt trong các câu hỏi gián tiếp đơn thuần. Tuy nhiên, khi muốn nhấn mạnh sự bất kể, không quan trọng của lựa chọn, việc giữ lại “or not” sẽ làm câu rõ nghĩa hơn. -
Whether có thể đứng ở đầu câu không?
Có, whether có thể đứng ở đầu câu khi mệnh đề do nó giới thiệu đóng vai trò là chủ ngữ của câu chính. Ví dụ: “Whether he comes or not is irrelevant.” -
Cấu trúc whether có được dùng trong câu điều kiện không?
Không, whether không được dùng trong câu điều kiện. Câu điều kiện luôn sử dụng if (ví dụ: “If it rains, I will stay home”). Whether dùng để diễn tả sự không chắc chắn hoặc các lựa chọn. -
Những động từ nào thường đi kèm với whether?
Whether thường đi kèm với các động từ diễn tả sự không chắc chắn, sự hỏi hoặc quyết định như ask, know, wonder, doubt, decide, determine, discuss, consider, investigate. -
Sự khác biệt về sắc thái giữa “If she comes” và “Whether she comes”?
“If she comes” thường mang ý nghĩa điều kiện: “Nếu cô ấy đến thì…” (còn nếu không đến thì sao đó). “Whether she comes” thường mang ý nghĩa là sự không chắc chắn về việc cô ấy có đến hay không, hoặc là một phần của sự lựa chọn: “Liệu cô ấy có đến hay không…”
Việc nắm vững cấu trúc whether là một bước tiến quan trọng trong việc nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh của bạn. Từ việc hiểu định nghĩa cơ bản đến việc áp dụng các biến thể như whether…or hay whether or not, và cuối cùng là phân biệt tinh tế với if, tất cả đều góp phần giúp bạn giao tiếp và viết lách một cách chính xác, trôi chảy hơn. Anh ngữ Oxford hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và sâu sắc về một trong những liên từ quan trọng này, giúp bạn tự tin hơn trên con đường học tập và khám phá ngôn ngữ.
