Bài Tập Thì Tương Lai Đơn và Hiện Tại Tiếp Diễn: Thành Thạo

Trong hành trình chinh phục tiếng Anh, việc nắm vững các thì ngữ pháp là nền tảng vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không ít người học thường cảm thấy bối rối khi đứng trước sự lựa chọn giữa thì tương lai đơn và hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần. Bài viết này của Anh ngữ Oxford sẽ đi sâu vào lý thuyết, cung cấp những ví dụ minh họa rõ ràng và đặc biệt là hệ thống bài tập tiếng Anh thực hành chi tiết, giúp bạn phân biệt và vận dụng thành thạo hai thì này trong mọi ngữ cảnh giao tiếp và làm bài thi.

Phân Biệt Căn Bản: Khi Nào Dùng Tương Lai Đơn?

Thì tương lai đơn (Future Simple) được sử dụng để diễn tả những hành động, sự kiện sẽ xảy ra trong tương lai, nhưng thường mang tính chất dự đoán, quyết định tức thời hoặc lời hứa. Nó không yêu cầu một sự chuẩn bị hay sắp xếp cụ thể nào từ trước. Khoảng 65% các trường hợp sử dụng thì này trong giao tiếp hàng ngày thường liên quan đến các quyết định tự phát hoặc dự đoán chủ quan.

Cách dùng chi tiết của thì tương lai đơn bao gồm:
Đầu tiên, nó dùng để diễn tả một quyết định được đưa ra ngay tại thời điểm nói, không có sự chuẩn bị trước. Ví dụ, khi bạn nói “I will call him later” (Tôi sẽ gọi anh ấy sau), đó là một quyết định bột phát. Thứ hai, thì này được dùng để đưa ra lời hứa, đề nghị hoặc lời mời. Chẳng hạn, “I will help you with your homework” (Tôi sẽ giúp bạn làm bài tập về nhà) là một lời hứa. Bên cạnh đó, chúng ta sử dụng thì tương lai đơn cho các dự đoán không có căn cứ rõ ràng, thường đi kèm với các cụm từ như “I think”, “I believe”, “perhaps”, “maybe”. Ví dụ, “I think it will rain tomorrow” (Tôi nghĩ ngày mai trời sẽ mưa) là một dự đoán không dựa trên bằng chứng cụ thể nào. Cuối cùng, thì này cũng có thể dùng để diễn tả một sự thật hiển nhiên trong tương lai hoặc một thói quen ở tương lai.

Các dấu hiệu nhận biết quan trọng của thì tương lai đơn thường là các trạng từ chỉ thời gian trong tương lai như: “tomorrow” (ngày mai), “next week/month/year” (tuần/tháng/năm tới), “in the future” (trong tương lai), “soon” (sớm thôi), “someday” (một ngày nào đó). Ngoài ra, các cụm từ chỉ ý kiến, niềm tin như “I think”, “I believe”, “I’m sure”, “perhaps”, “maybe”, “probably” cũng là những chỉ dấu quan trọng.

Cấu trúc của thì tương lai đơn rất đơn giản. Đối với câu khẳng định, chúng ta sử dụng công thức: S + will/shall + V-inf (động từ nguyên mẫu không “to”). Ví dụ: “She will visit her grandparents next month.” (Cô ấy sẽ thăm ông bà vào tháng tới). Trong câu phủ định, chỉ cần thêm “not” sau “will” hoặc “shall”: S + will/shall not + V-inf (hoặc won’t/shan’t). Chẳng hạn, “They won’t come to the party.” (Họ sẽ không đến bữa tiệc). Đối với câu hỏi, đảo “Will/Shall” lên đầu câu: Will/Shall + S + V-inf? Ví dụ: “Will you join us for dinner?” (Bạn sẽ tham gia bữa tối với chúng tôi chứ?).

Thì Hiện Tại Tiếp Diễn Diễn Tả Tương Lai Gần: Kế Hoạch Đã Sắp Đặt

Ngược lại với thì tương lai đơn, thì hiện tại tiếp diễn (Present Continuous) khi diễn tả tương lai gần thường được dùng cho những hành động, sự kiện đã được lên kế hoạch, sắp xếp chắc chắn và có tính cố định. Đây là thì diễn tả các dự định mang tính cá nhân hoặc các lịch trình đã được xác nhận. Khoảng 80% các cuộc hẹn, lịch trình di chuyển hay các sự kiện xã hội được thông báo thường dùng thì này để diễn đạt sự chắc chắn về thời gian và địa điểm.

• TOEIC và IELTS Khác Nhau: Chọn Chứng Chỉ Nào Phù Hợp?
• Khám Phá Thiết Bị Thông Minh Tương Lai Trong Gia Đình
• Mô tả quyết định quan trọng: Chuẩn bị IELTS Speaking
• Phát Triển Ý Tưởng IELTS Writing Chủ Đề Giáo Dục Trực Tuyến
• Cách Dùng Lượng Từ Trong Tiếng Anh: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Ví Dụ Thực Tế

Bản chất của thì hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần là nhấn mạnh tính chắc chắn của một sự kiện sẽ xảy ra bởi vì đã có sự chuẩn bị, sắp xếp trước đó. Ví dụ: “I am meeting my doctor tomorrow morning.” (Tôi sẽ gặp bác sĩ sáng mai.) Hàm ý là bạn đã gọi điện hoặc đặt lịch hẹn từ trước. Tương tự, “We are flying to Paris next week.” (Chúng tôi sẽ bay đến Paris vào tuần tới.) cho thấy vé máy bay đã được đặt và lịch trình đã cố định.

Các trường hợp sử dụng cụ thể bao gồm các cuộc hẹn đã lên lịch, các chuyến đi đã được đặt chỗ, các buổi gặp mặt đã được xác nhận. Đặc biệt, nó thường đi kèm với các trạng từ chỉ thời gian cụ thể trong tương lai gần như “tomorrow”, “tonight”, “next week”, “this weekend”, “in a few days”, khi người nói muốn nhấn mạnh rằng hành động đó là một phần của một kế hoạch đã định.

Cấu trúc ngữ pháp của thì hiện tại tiếp diễn vô cùng quen thuộc: S + am/is/are + V-ing. Đối với câu khẳng định: “She is visiting her parents tonight.” (Cô ấy sẽ thăm bố mẹ tối nay). Trong câu phủ định: S + am/is/are not + V-ing. Ví dụ: “They are not coming to the concert.” (Họ sẽ không đến buổi hòa nhạc). Đối với câu hỏi, đảo động từ “to be” (am/is/are) lên đầu câu: Am/Is/Are + S + V-ing? Chẳng hạn: “Are you working late tonight?” (Bạn sẽ làm việc muộn tối nay chứ?). Việc nắm vững cấu trúc này giúp bạn xây dựng câu một cách chính xác và tự tin khi giao tiếp.

Điểm Khác Biệt Mấu Chốt Giữa Hai Thì

Việc phân biệt thì tương lai đơn và hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần nằm ở ý định và mức độ chắc chắn của hành động. Trong khi thì tương lai đơn thường thể hiện một dự đoán chung chung, một quyết định tức thời hoặc một lời hứa không có sự chuẩn bị, thì hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần lại ngụ ý một kế hoạch đã được sắp xếp, có sự chuẩn bị từ trước và có tính chắc chắn cao hơn. Điều này là điểm khác biệt cốt lõi mà người học cần nắm vững.

Để so sánh rõ hơn, hãy xem xét các ví dụ sau:

• Thì tương lai đơn: “I think it will rain tomorrow.” (Tôi nghĩ ngày mai trời sẽ mưa.) Đây là một dự đoán không có bằng chứng cụ thể.
• Thì hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần: “Look at those dark clouds! It’s going to rain.” (Nhìn những đám mây đen kia kìa! Trời sắp mưa rồi.) Trường hợp này, “be going to” diễn tả dự đoán có căn cứ. “I am meeting Peter at 7 PM tonight.” (Tôi sẽ gặp Peter lúc 7 giờ tối nay.) Hàm ý cuộc hẹn đã được sắp xếp.

Một lỗi thường gặp là nhầm lẫn giữa dự đoán có căn cứ và dự đoán không có căn cứ. Khi có bằng chứng rõ ràng trong hiện tại cho một điều sẽ xảy ra trong tương lai (ví dụ: nhìn thấy mây đen, thấy một người ngã), chúng ta dùng “be going to” (là một dạng của thì tương lai gần). Còn nếu chỉ là một suy nghĩ, một niềm tin chủ quan, không có bằng chứng rõ ràng, thì dùng thì tương lai đơn (will). Việc luyện tập thường xuyên với các ngữ cảnh cụ thể sẽ giúp khắc phục hiệu quả những lỗi này.

Bài Tập Thực Hành Nâng Cao: Vận Dụng Linh Hoạt

Để củng cố kiến thức và khả năng vận dụng thì tương lai đơn và hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần, dưới đây là một loạt các bài tập thực hành. Hãy đọc kỹ từng câu, phân tích ngữ cảnh và chọn dạng đúng của động từ được gợi ý trong ngoặc. Nhớ rằng, chìa khóa là hiểu rõ ý định của người nói và mức độ chắc chắn của hành động.

Bài tập 1: Chọn dạng đúng của những động từ được gợi ý trong ngoặc, sử dụng thì tương lai đơn hoặc hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần.

Example: I feel thirsty, so I (get) will get some water.

1. Look! There are so many dark clouds, I think it ____________ (rain)
2. I think I ______________ (be) an astronaut some day.
3. Don’t talk so loudly, or the baby _______________ (wake up)
4. The driver has lost control, the truck _________________ (crash).
5. Mr. Jones _________________ (meet) the president at 9 am tomorrow.
6. The man _____________ (succeed), he works hard and never stops improving.
7. A:“Any plans for tonight?” B:”I _____________ (play) video games, maybe.”
8. A: “What will you do on the weekend?”. B:”I’ve booked a flight ticket, so I ______________ (travel) to Japan.
9. It __________________ (snow) tonight, the weather forecast said so.
10. A: “Do we split the bills” B: “It’s OK, I _________________ (pay) for the meal.”
11. The bridge looks so weak, it ________________ (collapse) anytime soon.
12. I don’t think Elon Musk ________________ (go) to Mars in 2055.
13. That’s a tough problem, but we _________________ (see) what we can do.
14. He looks very sick, I’m afraid that he __________________ (not go) to school.
15. Robots ______________ (replace) humans in the future.
16. That looks heavy, I _______________ (help) you carry it.

Giải Đáp Chi Tiết: Hiểu Sâu Hơn Từng Tình Huống

Dưới đây là đáp án và giải thích chi tiết cho từng câu trong phần bài tập vừa rồi. Hãy đối chiếu với bài làm của bạn để hiểu rõ hơn về cách áp dụng thì tương lai đơn và hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần trong các ngữ cảnh cụ thể. Mỗi giải thích sẽ làm rõ lý do tại sao một thì được chọn, giúp bạn nắm vững nguyên tắc sử dụng.

1. is going to rain

   • Trong câu này, người nói đang đưa ra một dự đoán có bằng chứng rõ ràng trong hiện tại (“Look! There are so many dark clouds” – Nhìn kìa! Có rất nhiều mây đen). Vì có dấu hiệu cụ thể cho thấy trời sắp mưa, chúng ta sử dụng cấu trúc “be going to” để diễn tả tương lai gần có căn cứ.

2. will be

   • Đây là một dự đoán không có cơ sở hoặc bằng chứng cụ thể về tương lai (“I think I will be an astronaut someday” – Tôi nghĩ một ngày nào đó tôi sẽ trở thành một phi hành gia). Do đó, thì tương lai đơn là lựa chọn phù hợp nhất để diễn tả một dự đoán mang tính chủ quan.

3. is going to wake up

   • Việc em bé thức dậy có một dấu hiệu cụ thể, cảnh báo từ hành động “Don’t talk so loudly” (Đừng nói quá to). Đây là một dự đoán có căn cứ trực tiếp từ hành động hiện tại, nên sử dụng thì tương lai gần (be going to).

4. is going to crash

   • Tương tự, câu này có một bằng chứng rõ ràng trong hiện tại: “The driver has lost control” (Người tài xế đã mất kiểm soát). Sự việc chiếc xe tải sắp đâm là một kết quả gần như chắc chắn dựa trên bằng chứng hiện tại, vì vậy dùng “be going to”.

5. is meeting (hoặc is going to meet)

   • “Mr. Jones is meeting the president at 9 am tomorrow.” (Ông Jones sẽ gặp tổng thống vào 9 giờ sáng mai.) Việc gặp gỡ tổng thống là một sự kiện quan trọng, thường đòi hỏi sự sắp xếp, lên lịch trình rất kỹ lưỡng từ trước. Do đó, đây là một kế hoạch đã được định sẵn, sử dụng thì hiện tại tiếp diễn để diễn tả tương lai gần. Cấu trúc “be going to” cũng có thể chấp nhận được nhưng ít tự nhiên hơn khi nói về lịch trình cố định.

6. is going to succeed

   • Câu này chỉ ra những dấu hiệu rõ ràng và bằng chứng cho sự thành công của người đàn ông (“he works hard and never stops improving” – anh ta làm việc chăm chỉ và không ngừng cải thiện). Dựa vào những bằng chứng hiện tại này, chúng ta dự đoán sự thành công là có cơ sở, do đó dùng thì tương lai gần (be going to).

7. will play

   • Trong cuộc hội thoại này, người nói B đưa ra một quyết định ngay tại thời điểm nói khi được hỏi về kế hoạch (“maybe” – có lẽ). Đây là một quyết định tức thời, không có sự chuẩn bị từ trước, vì vậy thì tương lai đơn là phù hợp.

8. am traveling (hoặc am going to travel)

   • Người nói đã “booked a flight ticket” (đặt vé máy bay), cho thấy đây là một kế hoạch đã được sắp xếp và có sự chuẩn bị cụ thể. Vì vậy, việc đi du lịch Nhật Bản là một dự định chắc chắn, dùng thì hiện tại tiếp diễn để diễn tả tương lai gần (hoặc “be going to” cũng đúng).

9. is going to snow

   • Có một căn cứ rõ ràng cho dự đoán này: “the weather forecast said so” (dự báo thời tiết đã nói như vậy). Khi dự đoán dựa trên thông tin hoặc bằng chứng hiện có, chúng ta dùng thì tương lai gần (be going to).

10. will pay

    • Đây là một quyết định được đưa ra ngay tại thời điểm nói (“It’s OK, I will pay for the meal” – Được thôi, tôi sẽ trả tiền bữa ăn). Không có sự chuẩn bị hay kế hoạch từ trước, chỉ là một lời đề nghị hoặc quyết định tức thời, nên dùng thì tương lai đơn.

11. is going to collapse

    • Câu này có dấu hiệu rõ ràng về tình trạng của cây cầu: “The bridge looks so weak” (Cây cầu trông rất yếu). Dựa vào bằng chứng hiện tại này, người nói đưa ra một dự đoán có căn cứ về việc cây cầu sắp sập, do đó dùng thì tương lai gần (be going to).

12. will go

    • Đây là một dự đoán về tương lai không có bằng chứng cụ thể hoặc cơ sở khoa học để xác nhận tại thời điểm nói (“I don’t think Elon Musk will go to Mars in 2055” – Tôi không nghĩ Elon Musk sẽ đi sao Hỏa vào năm 2055). Vì vậy, thì tương lai đơn được sử dụng.

13. will see

    • Người nói đưa ra một quyết định hoặc một lời hứa ngay tại thời điểm nói khi đối mặt với một vấn đề khó khăn (“we will see what we can do” – chúng ta sẽ xem có thể làm gì). Đây là một phản ứng tức thời, không phải là kế hoạch đã định.

14. is not going

    • Có một dấu hiệu rõ ràng về tình trạng sức khỏe của người đó: “He looks very sick” (Anh ấy trông rất ốm). Dự đoán về việc anh ấy không đi học là có căn cứ, nên sử dụng thì tương lai gần (be going to).

15. will replace

    • Việc robot thay thế con người trong tương lai là một dự đoán chung chung, không có bằng chứng cụ thể hay thời gian xác định. Đây là một quan điểm hoặc suy nghĩ mang tính dự báo, do đó dùng thì tương lai đơn.

16. will help

    • Khi thấy một vật nặng (“That looks heavy” – Trông nó nặng thế), người nói đưa ra một lời đề nghị giúp đỡ ngay lập tức. Đây là một quyết định tức thời hoặc một lời đề nghị tự phát, không có sự chuẩn bị từ trước.

Mẹo Học và Ghi Nhớ Hiệu Quả Hai Thì Này

Để thực sự nắm vững thì tương lai đơn và hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần, việc luyện tập thường xuyên là không thể thiếu. Một trong những phương pháp hiệu quả là tạo flashcards với một ví dụ cho mỗi cách dùng của từng thì. Điều này giúp bạn ghi nhớ nhanh chóng các công thức và ngữ cảnh áp dụng. Bên cạnh đó, bạn có thể tự mình đặt ra các tình huống trong cuộc sống hàng ngày và thực hành sử dụng hai thì này để diễn đạt ý định của mình, chẳng hạn như kể về kế hoạch cuối tuần hay dự đoán về thời tiết ngày mai.

Việc luyện tập nói và viết nhật ký cá nhân bằng tiếng Anh cũng là cách tuyệt vời để củng cố kiến thức ngữ pháp. Hãy cố gắng sử dụng đa dạng các thì đã học, đặc biệt là hai thì này, để miêu tả các sự kiện sắp xảy ra hoặc những kế hoạch đã định. Khi viết, bạn sẽ có thời gian để suy nghĩ và lựa chọn từ ngữ, cấu trúc câu phù hợp hơn. Đồng thời, việc đọc các tài liệu tiếng Anh, như báo chí, truyện ngắn hoặc các bài blog, cũng giúp bạn tiếp xúc với cách người bản xứ sử dụng các thì này trong ngữ cảnh tự nhiên. Hãy chú ý đến các cụm từ chỉ thời gian và ngữ cảnh xung quanh để hiểu sâu hơn về ý nghĩa mà mỗi thì truyền tải.

Các Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs)

1. “Will” và “be going to” có thể thay thế cho nhau trong mọi trường hợp không?
Không hoàn toàn. “Will” dùng cho quyết định tức thời, dự đoán không căn cứ, lời hứa. “Be going to” dùng cho dự định, kế hoạch đã sắp xếp hoặc dự đoán có bằng chứng rõ ràng trong hiện tại.

2. Làm thế nào để phân biệt “thì hiện tại tiếp diễn” dùng cho tương lai và dùng cho hiện tại?
Khi thì hiện tại tiếp diễn dùng cho tương lai, nó thường đi kèm với các trạng từ chỉ thời gian trong tương lai (tomorrow, next week) và ngụ ý một kế hoạch đã định. Khi dùng cho hiện tại, nó diễn tả hành động đang diễn ra tại thời điểm nói (now, at the moment).

3. Có mẹo nào để nhớ nhanh cách dùng của hai thì này không?
Bạn có thể nhớ: “Will” là “quyết định TỨC THỜI, không CĂN CỨ”. “Be going to” là “KẾ HOẠCH có BẰNG CHỨNG”.

4. Tại sao lại dùng “thì hiện tại tiếp diễn” cho tương lai mà không phải một thì tương lai khác?
Việc sử dụng thì hiện tại tiếp diễn để diễn tả tương lai gần nhấn mạnh sự chắc chắn của hành động, vì nó đã được lên kế hoạch và sắp xếp, gần giống như một sự kiện đã được “đặt lịch” trong hiện tại.

5. Nếu một hành động vừa là kế hoạch vừa là dự đoán thì dùng thì nào?
Nếu có bằng chứng rõ ràng cho dự đoán đó và nó là một kế hoạch cụ thể, ưu tiên dùng “be going to”. Nếu chỉ là dự đoán chung chung, dùng “will”. Ngữ cảnh là yếu tố quan trọng nhất.

6. Liệu việc sử dụng sai hai thì này có ảnh hưởng lớn đến giao tiếp không?
Việc sử dụng sai có thể gây hiểu lầm về mức độ chắc chắn hoặc ý định của bạn. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp giao tiếp thông thường, người nghe vẫn có thể hiểu được ý bạn muốn truyền tải qua ngữ cảnh.

7. “Shall” còn được sử dụng rộng rãi trong thì tương lai đơn không?
“Shall” ít phổ biến hơn “will” trong tiếng Anh hiện đại, chủ yếu được dùng với ngôi “I” và “We” trong câu hỏi đề nghị, lời mời hoặc thể hiện sự trang trọng, hoặc trong các văn bản pháp lý.

8. Có bài tập online nào để luyện tập thêm về hai thì này không?
Bạn có thể tìm kiếm các trang web học ngữ pháp tiếng Anh uy tín hoặc các ứng dụng học tiếng Anh, chúng thường có các bài tập tương tác về thì tương lai đơn và hiện tại tiếp diễn.

9. Học bao nhiêu phần trăm ngữ pháp thì có thể giao tiếp cơ bản?
Nắm vững khoảng 60-70% các thì cơ bản (hiện tại đơn, quá khứ đơn, tương lai đơn, hiện tại tiếp diễn, quá khứ tiếp diễn, hiện tại hoàn thành) cùng với từ vựng đủ dùng là bạn đã có thể giao tiếp cơ bản hiệu quả.

10. “Anh ngữ Oxford” có khóa học nào chuyên sâu về ngữ pháp không?
Anh ngữ Oxford luôn có các khóa học được thiết kế chuyên biệt để giúp học viên nắm vững ngữ pháp từ cơ bản đến nâng cao, đảm bảo bạn có nền tảng vững chắc để phát triển các kỹ năng khác trong tiếng Anh.

Hy vọng với phần giải thích chi tiết và hệ thống bài tập này, bạn đã có thể tự tin hơn trong việc sử dụng thì tương lai đơn và hiện tại tiếp diễn cho tương lai gần. Nắm vững hai thì này sẽ mở ra cánh cửa đến những cuộc trò chuyện tự nhiên và chính xác hơn trong tiếng Anh. Để tiếp tục nâng cao kỹ năng ngữ pháp, hãy truy cập website Anh ngữ Oxford để khám phá thêm nhiều tài liệu và bài học bổ ích khác.